Notatka informacyjna o Austrii i współpracy gospodarczej z Polską
1.Podstawowe dane statystyczne
powierzchnia 83,9 tys. km2
liczba krajów związkowych (landów 9
ludność 8,3 mln
przyrost naturalny: 0,1%
głowa państwa (prezydent): Heinz Fischer, od 25.IV.2010
premier (kanclerz): Werner Faymann, od 2. XII. 2008
minister gospodarki, nauki i badań Reinhold Mitterlehner, od 2.XII.2008
przynależność do Unii Europejskiej od stycznia 1995
2. Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne
| Wyszczególnienie | 2010 | 2011 | 2012 | 2013* | 2014** | 2015** |
| PKB na 1 mieszkańca (w tys. €) | 30,0 | 30,5 | 30,5 | 30,8 | 31,2 | 31,8 |
| PKB nominalnie (w mld €) | 283,2 | 287,0 | 287,0 | 290,4 | 295,0 | 300,0 |
| PKB (dynamika w %) | 2,4 | 1,8 | 0,0 | 0,4 | 1,6 | 1,8 |
| Konsumpcja prywatna (zmiana %) | 1,0 | 1,1 | 1,1 | 0,0 | 0,9 | 1,0 |
| Konsumpcja publiczna (zmiana%) | -2,4 | 0,8 | 0,8 | 0,9 | 0,8 | 0,8 |
| Deficyt budżetowy (% PKB) | -4,5 | -2,6 | -3,0 | -2,5 | -1,9 | -1,5 |
| Dług publiczny (% PKB) | 71,9 | 72,2 | 74,2 | 74,8 | 74,5 | 73,5 |
| Inwestycje (zmiana %) | -1,3 | 3,0 | 2,9 | -1,7 | 2,2 | 3,0 |
| Inflacja (w %) | 1,7 | 3,6 | 2,4 | 2,1 | 1,7 | 1,7 |
| Bezrobocie (w %) | 4,4 | 4,2 | 4,3 | 5,1 | 5,0 | 4,7 |
| Eksport (w mld €) | 103,8
(+10,8%) |
111,1
(+7,0 %) |
118,6
(+6,8%) |
121,0
(+2,8%) |
4,7% | 5,8% |
| Import (w mld €) | 106,5
(+9,2%) |
112,8
(+5,9%) |
120,0
(+6,3%) |
123,0
(2,4%) |
4,5% | 5,6% |
3. Wymiana handlowa z Polską w latach 2009-2014 w mln Euro
|
2009 |
2010 |
2011 |
2012 |
2013 |
Dynamika
2013 2012 |
I-VI.2014*
|
Dynamika*
I-VI 2014 I-VI. 2013 |
|
| Obroty | 3.738,5 | 4.563,7 | 5.357,1 | 5.342,5 | 5.517,9 | 103,3 | 2.813,2 | 102,3 |
| Eksport | 1.863,3 | 2.308,2 | 2.607,2 | 2.716,0 | 2.729,1 | 100,5 | 1.361,2 | 99,5 |
| Import | 1.875,2 | 2.255,5 | 2.749,9 | 2.626,5 | 2.788,8 | 106,2 | 1.452,0 | 105,0 |
| Saldo | -11,9 | +52,7 | -142,7 | +89,5 | -59,7 | * | -90,8 | * |
4.Informacje ogólne:
Austria jest neutralnym krajem federalnym, składającym się z dziewięciu krajów związkowych o dużych uprawnieniach. Władza ustawodawcza sprawowana jest przez dwuizbowe Zgromadzenie Federalne, w skład którego wchodzą Rada Narodowa i Rada Federalna (odpowiednik naszego Senatu). Po wyborach parlamentarnych w grudniu 2013 r. władzę sprawuje ponownie koalicja socjaldemokracji i partii ludowej (chadecji). Ministrem gospodarki został ponownie R.Mitterlehner. Umowa koalicyjna negocjowana była kilka miesięcy, do spornych spraw należał sposób zmniejszenia zadłużenia państwa i reforma emerytalna. Austria jest jednym z najwyżej rozwiniętych gospodarczo państw Unii Europejskiej, silnie uzależnionym od eksportu i współpracy międzynarodowej. Znaczny wpływ na osiągnięcie ekonomicznej, społecznej i politycznej stabilizacji ma konsekwentnie prowadzona polityka partnerstwa społecznego oraz współpracy z krajami Europy Środkowej i Wschodniej. Partnerstwo gospodarcze i społeczne opiera się na harmonijnej współpracy organizacji pracodawców i pracobiorców oraz rządu, z udziałem Federalnej Izby Gospodarczej, Konferencji Prezydentów Izb Rolniczych oraz Izby Pracownic i Federacji Związków Zawodowych. Pracownicy najemni są obowiązkowo członkami Federalnej Izby Pracowniczej. Członkostwo przedsiębiorstw w regionalnych Izbach Gospodarczych jest obowiązkowe.
5. Sytuacja gospodarcza
Gospodarka Austrii silnie skorzystała z członkostwa w UE i z efektów jej rozszerzenia, stając się regionalnym centrum usług finansowych, inwestycyjnych i budowlanych dla Europy Środkowo-Wschodniej. Jej wzrost gospodarczy przez wiele lat należał do najwyższych w UE. W okresie ostatniego kryzysu gospodarczego poziom PKB obniżył się znacząco, ale szybko odnotowano ponownie wzrost gospodarczy, który jednakże nie osiągnął poziomu lat poprzednich. Trudna sytuacja strefy Euro i niższa dynamika wzrostu Niemiec nie sprzyjały gospodarce austriackiej także w latach 2012-2013r. W 2012r. wystąpiła stagnacja PKB, zaś w 2013r. wzrost gospodarczy wyniósł tylko 0,4% (dane szacunkowe). Eksport pozostawał tradycyjnie głównym motorem koniunktury. Kryzys ekonomiczno-finansowy osłabił przejściowo jego dynamikę, w kolejnych latach obroty zagraniczne ponownie szybko rosły. Co trzecie miejsce pracy w gospodarce narodowej uzależnione jest od produkcji towarów lub świadczenia usług przeznaczonych na rynki zagraniczne. Udział Austrii w handlu światowym, na przestrzeni ostatnich lat, wynosi ok. 1%. Główni partnerzy Austrii po stronie eksportu to RFN, Włochy i USA, a po stronie importu RFN, Włochy, Szwajcaria i Chiny.
6. Polityka gospodarcza.
Centralną sprawą w polityce gospodarczej rządu jest stabilizacja finansów publicznych i rozregulowanego w okresie recesji rynku kredytowego. Zadłużenie publiczne w 2013 roku wyniosło około 75% PKB, to jest ponad 200 miliardów Euro. W ramach paktu stabilizacyjnego Austria zobowiązała się do redukcji deficytu budżetowego do 3% najpóźniej w 2013 roku, co jak wynika ze wstępnych danych, udało się uzyskać. Partnerzy koalicyjni zdecydowali się na uzyskanie tego wskaźnika w 60% z oszczędności na wydatkach i w 40% z powiększenia wpływów budżetowych. Nie znalazło to jednak uznania w oczach agencji ratingowej Standard & Poor s, która w 2012 r. obniżyła wiarygodność finansową kraju do poziomu AA+, mając na uwadze wysokie zaangażowanie banków austriackich w zmagającej się z kryzysem Grecji. Nowa umowa koalicyjna z 2013 roku przewiduje podwyżkę akcyzy, dalsze oszczędności budżetowe i ofensywę eksportową. Do 2018 roku planuje się zwiększenie liczby eksportujących przedsiębiorstw z 45.000 do 55.000 i działania zwiększające konkurencyjność Austrii na rynku światowym.
Austria, podobnie jak Niemcy i kraje skandynawskie, popiera wzmocnienie zarządzania gospodarczego w UE i dyscypliny budżetowej, w tym wprowadzenie unii fiskalnej oraz unii bankowej krajów strefy Euro prowadzącej do jednolitego nadzoru wszystkich banków. Jest natomiast przeciwna szybkiemu wprowadzeniu euroobligacji oraz ingerencji UE w sprawy należące do narodowego systemu gospodarki socjalnej (system płac i emerytur). Instrumenty wspierania gospodarczego, adresowane głównie do sektora firm małych i średnich, są zorientowane na zwiększenie innowacyjności, wspieranie badań i postępu technologicznego, ułatwienia kredytowe dla inwestycji i eksportu. Austria oczekuje przyspieszenia działań na rzecz rozbudowy europejskiej infrastruktury energetycznej dla zapewnienia dywersyfikacji dostaw surowców energetycznych w ramach UE oraz modernizacji sieci energetycznej, wspiera przedsięwzięcia na rzecz wzrostu efektywności energetycznej. Stanowczo sprzeciwia się energetyce atomowej. Austria generalnie popiera obecną strukturę Wspólnej Polityki Rolnej i utrzymanie dopłat bezpośrednich, jest jednakże zwolennikiem większego skupienia środków finansowych na promocji produkcji ekologicznej, zabiega o intensyfikację przedsięwzięć ograniczających spekulacje na rynkach produktów rolnych.
7. Ramy prawno-traktatowe współpracy gospodarczej
Traktat Akcesyjny ze Wspólnotami Europejskimi i ich krajami członkowskimi, który wszedł w życie w dniu 1.05.2004 r. posiada podstawowe znaczenie dla całokształtu współpracy gospodarczej i wymiany handlowej między Polską a krajami Unii Europejskiej, w tym z Austrią. Poza tym, szereg kwestii związanych ze współpracą gospodarczą regulują bilateralne umowy międzyrządowe, uzupełniające postanowienia Traktatu Europejskiego. Są to między innymi znowelizowana w styczniu 2004 r. i w lutym 2008 r. polsko-austriacka umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania, Umowa o wspieraniu i ochronie inwestycji z listopada 1988 r. oraz o współpracy gospodarczej, technicznej i technologicznej z października 1995 r.
8. Wymiana handlowa z Polską
Obroty handlowe Polska-Austria w 2013r. zwiększyły się o 3,3%, przy czym stagnacji eksportu towarzyszył wyraźny wzrost polskich zakupów. Wystąpiło ponownie (niewysokie) ujemne saldo bilansu handlowego. Wzrost polskiego importu związany był z poprawiającą się sytuacją gospodarczą kraju w II półroczu. W strukturze towarowej naszego eksportu dominują przemysłowe wyroby przetworzone (53% całości eksportu), wyroby metalurgiczne (19%) oraz produkty mineralne (16%). Polska zajmuje 8 miejsce na liście eksportowej Austrii (z krajów EŚW wyprzedzają nas jednakże Węgry i Czechy). Udział Austrii w globalnych obrotach towarowych Polski wynosi obecnie 1,8%. Zajmuje ona 17 miejsce zarówno w polskim w eksporcie jak i imporcie ogółem. Odbudowa poziomu obrotów w 2013r była zasługą zwiększonego importu. Istotnym elementem kontaktów dwustronnych jest współpraca regionalna oraz kontakty między izbami gospodarczymi. Polskę odwiedzają regularnie misje gospodarcze krajów związkowych Dolna i Górna Austria oraz Wiedeń. Współpraca regionalna rozwija się zwłaszcza ze Śląskiem, Małopolską i Mazowszem. W grudniu 2013r. zorganizowano Dzień Polski w Linzu (Górna Austria) z udziałem dużej grupy firm (sektor zielonych technologii) ze Śląska. W pierwszych półroczu 2014 roku utrzymuje się wzrost polskiego importu, przy nieznacznym spadku zakupów w Austrii.
9. Współpraca inwestycyjno-kapitałowa
W Polsce reprezentowanych jest prawie 800 firm austriackich. Skumulowana wartość inwestycji bezpośrednich Austrii w Polsce na koniec 2012r. wyniosła wg NBP ponad 6 mld Euro koncentrując się na sektorze nieruchomości, budownictwie, materiałach budowlanych i bankowości. Stanowiło to 3,4% ogółu zagranicznych inwestycji bezpośrednich w Polsce i dawało Austrii 10 miejsce wśród zagranicznych inwestorów. Większość inwestorów to małe i średnie firmy, a tylko 40 przedsiębiorstw zainwestowało powyżej1 mln USD. Do największych inwestorów należą: Europolis (nieruchomości), Bau Holding Strabag AG (hotele, obiekty biurowe); Raiffeisen Zentralbank; Rigips Austria GmbH i Leier (materiały budowlane); Wienerberger (ceramika), Porr International (hotele); Warimpex (hotele, biurowce), oraz towarzystwa ubezpieczeniowe: Uniqa, Generali, Wüstenrot i Wienerstädtische. Polskie inwestycje w Austrii na koniec 2012 roku wyniosły wg NBP około 329,4 mln Euro, głównie w usługach, przemyśle metalowym i na rynku kapitałowym. W połowie 2012 roku doszło do poważnego sporu pomiędzy austriacką firmą Alpine Bau (o kapitale hiszpańskim) i narodowym Centrum Sportu w sprawie rozliczeń finansowych związanych z budową Stadionu Narodowego w Warszawie. Sprawa została skierowana na drogę sądową. W międzyczasie Alpine Bau ogłosiła upadłość.
10. Dostęp do rynku
W negocjacjach akcesyjnych Austria uzyskała prawo stosowania do 2011 roku czasowych ograniczeń w dostępie do rynku pracy i usług. Ograniczenia w dostępie do rynku pracy obejmowały także niektóre usługi świadczone przez oddelegowanych pracowników z Polski, m.innymi ogrodnictwo, cięcie, rzeźbienie i wykańczanie kamienia, montaż elementów z metalu i części tych elementów, usługi budowlane, ochroniarskie,opiekę w domu nad chorymi, prace o charakterze socjalnym. Z dniem 1 maja 2011r. skończył się okres przejściowy, ograniczenia swobody świadczenia usług we wszystkich branżach zostały usunięte. Dotychczasowe doświadczenia z funkcjonowania nowych regulacji nie potwierdziły obaw strony austriackiej o nadmierną migrację z Polski.
Źródło: materiały pochodzą ze strony mg.gov.pl
Fot: freeimages.com


























































